ابو الفضل مير محمدى زرندى
29
تاريخ و علوم قرآن ( فارسى )
اينها شواهد و تأييداتى بود كه ذكر شد ، بنابر اين چقدر اشتباه كردهاند كسانى - نظير مؤلف « اسد الغابه » و « استيعاب » در شرح حال ابىّ - كه گفتهاند : على ( عليه السلام ) عهدنامه و صلح نامههاى پيغمبر ( صلّى اللّه عليه و آله ) را مىنوشت و اسمى از كتابت قرآن به ميان نياوردهاند . و همينطور كسى كه مىنويسد : على ( عليه السلام ) گاه گاه نويسندگى مىكرده است - چنانچه در كتاب كامل ابن اثير در ج 2 مىبينيم ، و يا كسانى كه على ( عليه السلام ) را جزء كاتبان وحى به شمار نياوردهاند - مانند ابن حجر در كتاب الاصابه و زركلى در كتاب الاعيان و مؤلف تذكرة الحفاظ . در آن كتاب با اينكه بعضى از آنان مانند ابن اثير ، معاويه را جزء كاتبان وحى آوردهاند . 2 - ابىّ بن كعب علامه بحر العلوم در كتاب رجال خود مىفرمايد : ابى بن كعب كه كنيهاش ابو المنذر است از قاريان بزرگ و نويسندهء وحى بوده و از اصحاب پيمان عقبه است « 1 » و از اصحاب جنگ بدر و فقيه و از انصار و اولين كسى است كه براى پيغمبر ( صلّى اللّه عليه و آله ) نويسندگى داشته و از فضلاى صحابه و اعيان آنان محسوب مىشود . و نيز علامه حلى در كتاب رجال ( خلاصه ) مىنويسد : ابىّ جزء 70 نفرى است كه در عقبه با پيغمبر ( صلّى اللّه عليه و آله ) بوده و براى آن حضرت كتابت وحى مىنموده است و رسول خدا ( صلّى اللّه عليه و آله ) او را با سعيد بن عمرو بن نفيل برادر قرار داد و او در بدر و عقبهء دوم حاضر بوده و با پيغمبر اكرم ( صلّى اللّه عليه و آله ) بيعت نموده است . و مرحوم ابن شهر آشوب در كتاب مناقب « 2 » « نويسندگان وحى » مىنويسد : ابىّ بن كعب و زيد بن ثابت در زمان پيغمبر وحى مىنوشتند . و اما آنچه از رافعى مصرى ( صاحب كتاب اعجاز القرآن ) نقل كرديم كه اجماع هست بر اينكه ابى و افراد ديگرى كه نام آنان را ذكر نموده ، قرآن نوشتهاند صراحت در مطلب
--> ( 1 ) اصحاب عقبه اصحابىاند كه با رسول اكرم ( صلّى اللّه عليه و آله ) قبل از هجرت در عقبه كه در منى واقع است بيعت كردند و تعهد حفظ جان آن حضرت را نمودند . ( 2 ) مناقب ، ج 1 ، ص 162 .